literacki serwis recenzencki e-poezja
(wersja serwisu: 0.10.21 z dnia: 06-05-2016)
(c) 1996-2016 by SOKARIS, http://www.sokaris.pl
Załóż konto
lub
Zaloguj się
Zamiast wadliwego i niebezpiecznego
Internet Explorera
polecamy:

Opera Web Browser
lub:
FireFox Web Browser


Poczytaj więcej tutaj:
Nowoczesne przeglądarki
Rozdział
Pokaż spis treści Edytuj
To samo nie tak samo
Kiedy poeta myśli, że ludzie piszą ciągle o tych samych, podstawowych faktach, przeżyciach, jego pogląd nie różni się szczególnie od przekonania wielu badaczy i krytyków literatury. Oni tylko wyciągają odmienne wnioski z tej wiedzy. Niektórzy poeci wierzą: skoro pisze się wciąż o tym samym, to i - naturalnie - tak samo. A niejeden badacz pojmuje literaturę jako

niezmienne znaczenia w zmiennych obrazach

Teoretyk literatury, Northrop Frye, też sądził, że ludzie tak naprawdę piszą zawsze o tym samym. Jednak dla niego to wcale nie oznaczało, że myślą i piszą ciągle tak samo i muszą tak robić. Tu właśnie rozeszłyby się drogi teoretyka i poetów myślących, że motywy i język poezji nie zmieniają się, nie powinny ani nie muszą się zmieniać.
Frye powiedziałby im, że wraz ze zmianami w życiu przekształcają się w literaturze obrazy, jakimi twórcy się posługują, aby przekazać powtarzalne, stałe znaczenia, wspólne nam wszystkim i ukryte w każdej opowieści.
Jeśli sposób przedstawiania rzeczywistości i słowa w Twoich wierszach niczym nie różnią się od tych sprzed stuleci, przebywasz jako poeta/poetka chyba poza mitologią czasu i przestrzeni, w których żyjesz.

Literatura jest mitologią -

mówi Frye. Mitem nazywa samo opowiadanie, a archetypem – właśnie ostateczne, głębokie, powtarzalne znaczenie, jakie odkrywa się w tekście. Mitami - według niego - nie są tylko dawne historie o bogach czy herosach. W każdym czasie i miejscu opowiadacze i poeci tworzą mity, czyli zmienne historie o niezmiennych podstawach.
Jeżeli rzecz wydaje Ci się skomplikowana, możesz sobie przypomnieć np. jak oglądałeś, oglądałaś dobranocki. Czy wyświetlano dzień w dzień jednakową bajkę?
Identyczna lub prawie taka sama treść i forma nie wynikały za każdym razem z najogólniejszego znaczenia słowa dobranocka. Gdyby film dla dzieci potraktować jako rodzaj opowiadania, to mitem - z punktu widzenia teoretyka, o którym mowa - byłaby wieczorna opowiastka, archetypem natomiast – jej wykryte przez nas znaczenie, ale sprowadzone do najbardziej istotnych w życiu spraw.

Wieczna miłość w niewiecznym ciele

Tak samo w liryce miłosnej może zostać przedstawiona czytelnikom na wiele sposobów archetypowa w literaturze miłość (jak lubią mówić poeci  - wieczna). Czas i miejsce nadają uczuciu nietrwałe postacie, a człowiek postanawia o nich mówić publicznie. Na podstawie wybranych słów czytelnik wyobrazi sobie miłość, tak jak zechce tego autor. Poeta bowiem ostatecznie decyduje, jaki kształt poetycki da namiętnościom. Wybiera. Może przepisze prawie dosłownie lub odtworzy, jak potrafi, mit (czyli opowieść) z muzeum obrazów w jaskiniach lub z archiwum glinianych tabliczek, pergaminów i żółtawego papieru. Może skorzysta z foremki na mit, popularnej w jego własnej epoce i dlatego przekazywanej z rąk do rąk. A może dopisze różny od pozostałych mit do odwiecznego cyklu.
I tak - odpowiednio do literackiego wyboru - autor uszczęśliwi/unieszczęśliwi (zostaw właściwe) żyjących teraz kochanków i czytelnika np.:
- żywym mamutem; sztyletami i zbroją (z rdzą lub w dobrym stanie);
- zdalnie sterowanym mamutem z dowolnego materiału, choćby zmajstrowanym z gąbki i drucików ze szczotki do włosów; sztyletami z plasteliny, zbroją z tektury;
- wskazówkami, jak trafić z miłością do najbliższego kosza na kółkach, na łańcuszku. Czytelnik może się z zakochaną parką, hm, przejechać za złotówkę po parkingu hipermarketu lub zrobić zakupy w promocji;
- niespodzianką. Polega na tym, że oto miłość powie więcej niż mówi zawsze i wszystkim.
Zabrania się kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udostępniania czy wykorzystywania w inny sposób całości lub części treści zawartych w serwisie internetowym e-poezja bez zgody autorów.
(c) 1996-2016 by SOKARIS, http://www.sokaris.pl
Strona wygenerowana w: 0.0019 s